Rapor parası nasıl hesaplanır? Geçici iş göremezlik ödeneği şartları

Hastalandığında ya da bir iş kazası geçirdiğinde doktorun verdiği raporda çalışamadığın günler için SGK sana geçici iş göremezlik ödeneği, yani halk arasındaki adıyla rapor parası öder.

Rapor parası şartları

• Hastalık raporu: Raporun başladığı tarihten önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi ödenmiş olmalı. Ödeme raporun 3. gününden itibaren yapılır; ilk 2 gün ödenmez.
• İş kazası ve meslek hastalığı: Prim gün şartı aranmaz; ödeme ilk günden başlar.
• Analık (doğum): Doğumdan önceki 1 yılda en az 90 gün prim şartıyla doğum öncesi ve sonrası çalışılmayan günler için ödenir.

Rapor parası ne kadar?

Hesap iki adımda yapılır:

1. Günlük kazanç: Rapordan önceki son 12 ayda prim ödenen son 3 ayın brüt kazançları toplanır ve bu ayların prim gün sayısına bölünür.
2. Oran: Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak (hastanede) tedavide yarısı ödenir.

Örnek: Son 3 ayda toplam 90 gün için 75.000 TL brüt kazancın olduğunu varsayalım. Günlük kazanç 75.000 ÷ 90 ≈ 833 TL olur. 7 günlük ayakta tedavi raporunda ilk 2 gün ödenmez; kalan 5 gün için 833 × 2/3 × 5 ≈ 2.777 TL rapor parası alırsın. (Rakamlar örnektir; günlük kazanç için yasal üst sınır uygulanır.)

Rapor parası nasıl alınır?

1. Rapor sisteme doktor tarafından girilir; ayrıca belge götürmen gerekmez.
2. İşveren, raporlu olduğun günlerde çalışmadığını SGK’ya onaylar (“çalışmazlık bildirimi”).
3. e-Devlet’te “SGK Rapor Ödemeleri” ekranından IBAN bilgini bir kez kaydedersen ödeme hesabına yatar; kaydetmezsen PTT’den alabilirsin.

İşveren onayı yapmazsa ödeme gecikir; bu durumda işverene hatırlat, gerekirse SGK’ya başvur.

Raporluyken maaş kesilir mi?

Raporlu günlerin ücretini kural olarak işveren değil SGK öder; bu yüzden işveren o günler için maaşından kesinti yapabilir. Bazı işyerleri ve toplu sözleşmeler rapor parasıyla maaş arasındaki farkı öder. Sözleşmene ve bordrona bak.

Raporlu olduğun süre içinde sırf rapor nedeniyle işten çıkarılamazsın. Ancak hastalık, ihbar süresine 6 hafta eklenerek bulunan süreyi aşarsa işveren sözleşmeyi feshedebilir; bu durumda da kıdem tazminatın ödenir (İş Kanunu md. 25/I). Böyle bir durumda işten çıkarıldım rehberine bak.

Kısaca

• Hastalıkta son 1 yılda 90 gün prim gerekir; ödeme 3. günden başlar.
• İş kazasında prim şartı yok; ödeme ilk günden başlar.
• Ayakta tedavide günlük kazancın 2/3’ü, yatarak tedavide 1/2’si ödenir.
• e-Devlet’ten IBAN kaydet, işverenin rapor onayını takip et.